پرش به محتوا

رود گومل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
رود گومل
Map
نام محلیګومل دریاب خطای {{بررسی‌کننده نام بومی}}: مقدار پارامتر، بدریخت است (راهنما)
مکان
کشورافغانستان و پاکستان
ویژگی‌های ظاهری
دهانهسند
 • مختصات
۳۱°۳۶′۵۳″ شمالی ۷۰°۵۰′۴۶″ شرقی / ۳۱٫۶۱۴۷۲°شمالی ۷۰٫۸۴۶۱۱°شرقی / 31.61472; 70.84611
سد گومل زم در سال ۲۰۱۳ افتتاح شد.

رود گومل رودی است به طول ۴۰۰ کیلومتر (۲۵۰ مایل) که به سند می‌ریزد. این رود از کشورهای افغانستان و پاکستان می‌گذرد. از ولایت پکتیکا در شمال افغانستان سرچشمه می‌گیرد و در ۲۰ مایلی جنوب دره اسماعیل خان در ایالت خیبر پختونخوا پاکستان به رود سند می‌پیوندد.

دانشگاه گومل در دره اسماعیل خان و ولسوالی گومل در ولایت پکتیکا افغانستان به نام این رود نامگذاری شده است.

ریشه‌شناسی

[ویرایش]

گمان می‌رود نام گومل از رودخانه گوماتی گرفته شده باشد که در ریگ‌ودا ذکر شده است.

سرچشمه

[ویرایش]

سرچشمه‌های رود گومل در بخش شمالی ولایت پکتیکا در جنوب شرقی شهر غزنی قرار دارد. چشمه‌هایی که سرچشمه شاخه اصلی گومل را تشکیل می‌دهند، از بالای قلعه در بابکرکل در خیرکوت، ناحیه‌ای در پکتیکا که ساکنان غلجی پشتون‌های طایفه خاروتی و سلیمان خیل است، بیرون می‌آیند. شعبه دیگر گومل، "گمل دوم"، حدود ۱۴ مایلی پایین منشاء به کانال اصلی می‌پیوندد. گومل قبل از ورود به خیبر پختونخوا، پاکستان، از طریق غلجی شرقی به سمت جنوب شرقی جریان دارد.

در داخل پاکستان، رود گومل مرز بین وزیرستان جنوبی و بلوچستان را تشکیل می‌دهد. تقریباً در فاصله ۱۱۰ مایلی از سرچشمه خود، با رود ژوب، شاخه اصلی آن، در نزدیکی خواجوری کاخ می‌ریزد. از رود ژوب تا رود سند حدود ۱۰۰ مایل فاصله دارد. این رود در ناحیه تانک در محلی معروف به گیردوی که در آن پشتون‌های میانی زندگی می‌کنند وارد دره گومل می‌شود.

از آب گومل برای زراعت زمین‌های دره گومل از طریق سامانه زم (رود کوهی) استفاده می‌شود. این رود سپس از دشت دامعان در تحصیل کولاچی و بعداً از تحصیل دره اسماعیل خان می‌گذرد. در ۲۰ مایلی جنوب شهر دره اسماعیل خان به رود سند می‌پیوندد.

سد گومل زم

[ویرایش]

سد گومل زم در سال ۲۰۱۳ افتتاح شد.

سدسازی این رود در خواجوری کاخ حتی پس از تصویب اداری آن توسط دولت پاکستان در سال ۱۹۶۳ در سال ۱۸۹۸ پیش‌بینی شده بود. کار بر روی سد گومل زم در سال ۱۹۶۵ متوقف شد. تا سال ۲۰۰۱ در زمان حکومت پرویز مشرف از سر گرفته نشده بود.[۱][۲][۳]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. "Gomal Zam Dam Project | Document". U.S. Agency for International Development (به انگلیسی). 2015-03-13. Retrieved 2025-01-01.
  2. "Gomal Zam Dam and Irrigation Project". Gomal Zam Dam and Irrigation Project | Globalwaters.org (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-01.
  3. «Gomal Zam Dam». archive.wapda.gov.pk (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۰۱.